Tolken in het onderwijs: ondergeschoven kindje?

Een jaar of acht geleden was ‘een vaste onderwijsopdracht’ voor student-tolken Nederlandse Gebarentaal een must. Het bemiddelingsbureau bijvoorbeeld gaf bij het toekennen van die opdrachten altijd voorrang aan studenten. Het idee was dat je veel vlieguren maakte tegen een laag afbreukrisico (vergeleken met het tolken van bijvoorbeeld een politieverhoor of sollicitatiegesprek). Ook voor de onervaren tolk die ik was, voelde een minderjarig klantje veiliger dan een dove geëmancipeerde volwassen klant: minder kritiek, minder vragen, minder te verliezen. Onderwijsopdrachten stonden onder tolken niet erg hoog in aanzien. Zoals een mentor eens zei: ‘Ook andere dingen gaan doen he, niet in het onderwijs blijven hangen!’
Inmiddels kijk ik heel anders tegen het tolken in het onderwijs aan. Ik kan me nauwelijks een setting voorstellen die meer vraagt van je houding, je inlevingsvermogen, je ethische bewustzijn, je gebarenschat en gebarenvaardigheid. Juist ook bij kinderen met een CI waarbij de omgeving al snel geneigd is te denken dat het allemaal wel meevalt: hij/zij praat immers ook best duidelijk? In het (basis)onderwijs is het extra belangrijk om de informatie visueel duidelijk te maken, omdat een kind nog bezig is verbanden te leggen tussen het gesproken Nederlands en de talige informatie uit de gebaren. ‘Als tolk bepaal je de toegang van het dove/slechthorende kind tot onderwijs’, zegt onderwijsadviseur Mathilde de Geus. Maar ook tot de sociale context. De 5-jarige V. zegt: ‘Zonder tolk kan ik niks horen en dan weet ik niet hoe de liedjes gaan, dan word ik verdrietig. Ik kan ook de kindjes niet zo goed horen zonder de tolk en dat vind ik niet zo fijn.’ Alles bij elkaar een grote verantwoordelijkheid die ik heel serieus neem.

Lees ook de columns van Mathilde de Geus en Joni Oyserman op https://signimpact.wordpress.com of ga voor meer informatie naar http://www.signimpact.nl
Het artikel over V. staat op http://www.tolknet.nl/actueel/persoonlijke-verhalen/een-tolk-in-de-klas-is-heel-normaal

One thought on “Tolken in het onderwijs: ondergeschoven kindje?

  1. Pingback: Mooi geschreven door een onderwijstolk | SignImpact

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s